حماسی
چهار ویژگی حماسه:
1-داستانی=حماسه در بستری از حوادث شکل می گیرد.
2-قهرمانی=انسانی به تصویر کشیده می شود که از نظر نیروی بدنی و روحی از بقیه ممتازاست.
3-زمینه ی ملی=اخلاق اجتماعی و عقاید مذهبی و فکری یک ملت در قالب حوادث قهرمانی و بستری از حوادث نشان داده می شود.
4-زمینه ی خرق عادت=با منطق عینی سازگاری ندارد.مثل سیمرغ و دیو سپید.اسفندیار روئین تن.
-حماسه ی طبیعی=از زمانهای دور در بین ملتها وجود داشته=نسل به نسل منتقل شده=بعدها به شکل مکتوب درآمده=ایلیاد و ادیسه از هومر شاعر یونانی،مهابهاراتا و رامایانا از هند،بخش هایی از شاهنامه فردوسی.
مهابهاراتا=حماسه بزرگ هندوان=به زبان سانسکریت=شامل نوزده کتاب=تالیف آن را به ویاسا فرزانه ی هند نسبت می دهند.
رامایانا=حماسه ی معروف هندوان=سروده ی والمیکی=شاعر باستانی هند=به زبان سانسکریت=درباره وقایع و جنگ های رام و همسرش سیته.
ادیسه=اثر هومر=شاعرقرن هفت قبل از میلاد=یونان=موضوع کتاب:آداب و اخلاق یونانیان قدیم.
ایلیاد=اثر هومر=شاعر قرن هفت قبل از میلاد=یونان=یکی از شاهکارهای ادبیات جهان.
-حماسه ی مصنوع=تقلیدی از حماسه ی طبیعی=فقط شاعر آن را می سراید و افراد یک قوم و ملت در آن دخالتی ندارند=شاعر به جای آفرینش به بازآفرینی حماسه می پردازد=حمله ی حیدری از باذل مشهدی،خاوران نامه از ابن حسام خوسفی.
خاوران نامه=از ابن حسام خوسفی=شاعر قرن هشت و نه=موضوع کتاب:سفرها و حملات امام علی به سرزمین خاوران به همراهی مالک اشتر و جنگ با دیو و اژدها و امثال این وقایع خیالی.
حمله ی حیدری=از باذل مشهدی=شرح زندگی پیامبر و امام علی و شهادتش در محراب مسجد کوفه-نبردش با عمربن عبدود.
داستان رستم و اسفندیار شاهنامه ی فردوسی در بردارنده ی این مسائل است:
برخورد آزادی و اسارت-پیری و جوانی-کهنه و نو.
شاهنامه های منثور:
1-شاهنامه ی منثور=ابوالموید بلخی.
2-شاهنامه ی ابومنصوری=قرن چهارم.
3-اخبار رستم=آزاد سرو سیستانی.
4-حمزه نامه یا رموز حمزه=مولفی ناشناس.
5-ابومسلم نامه=ابوطاهر طرطوسی.
.